Het Hof van Justitie van de Europese Unie verklaart de richtlijn voor gegevensbewaring ongeldig. Het orgaan oordeelt dat het een te omvangrijke inmenging is in het privéleven en de bescherming van persoonsgegevens.


Hoe heeft technologie een impact op je business?
Ontvang elke week het zakelijk IT-nieuws rechtstreeks in je inbox!



Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft in een arrest de richtlijn Bewaarplicht Telecomgegevens ongeldig verklaard, met terugwerkende kracht tot aan de invoering. Hierdoor kan gestopt worden met de grootschalige opslag van metadata van burgers zonder enkele aanleiding of verdenking.

De wet is in 2006 ingevoerd door het Europees Parlement om te garanderen dat er gegevens beschikbaar zijn voor het voorkomen, onderzoeken, opsporen en vervolgen van ernstige criminaliteit die verband houdt met georganiseerde misdaad en terrorisme. De richtlijn bepaalt dat telecomaanbieders verkeers- en locatiegegevens, en alles wat nodig is om een abonnee of gebruiker te identificeren, moeten bewaren.

Het Hof uit op meerdere vlakken felle kritiek op de richtlijn. Zo is het van mening dat het bewaren van deze gegevens op ernstige wijze inmengt in de fundamentele rechten op eerbiediging van het privéleven en op bescherming van persoonsgegevens.

Geen onderscheid
Er wordt op geen enkele manier onderscheid gemaakt tussen personen, categorieën of de bewaartermijn. Omdat de opslag zo bijzonder en omvangrijk is en de regels niet voldoende aan banden zijn gelegd, kan op geen enkele manier vastgesteld worden dat de inmenging tot het strikt noodzakelijke beperkt blijft. 

Wat het Hof verder voor het hoofd stoot is het feit dat nergens is vastgelegd dat de gegevens per se op grondgebied van de Europese Unie bewaard dienen te worden. Waardoor naleving van bescherming en beveiliging weer zo veel lastiger is, terwijl dit wel is opgenomen in het Handvest.

Tik op de vingers
Europees D66-lijsttrekker Sophie in ’t Veld: "Eindelijk heeft ook de Europese rechter bevestigd wat velen al zeiden: de richtlijn Bewaarplicht Telecomgegevens is een onnodige en disproportionele inbreuk op onze grondrechten. Het is goed dat de wetgever een tik op de vingers krijgt. Nu kunnen we eindelijk deze ondeugdelijke wet schrappen.”

Het nut van de richtlijn is op zijn minst onduidelijk, omdat de verplichte evaluatie niet is uitgevoerd. In ’t Veld: "De lidstaten blijven in gebreke en leveren geen gegevens aan over de resultaten die zijn behaald. Deze richtlijn jaagt bedrijven en overheden op kosten, slaat gegevens van onschuldige Europeanen op zonder aanleiding of verdenking en het nut is volstrekt onduidelijk.”

Voor In "t Veld is het goed nieuws dat de bewaarplicht nu verdwijnt. “Zo"n richtlijn moet van tafel. Het is absurd dat de minister deze richtlijn blijft verdedigen, terwijl zijn partij roept dat Brussel geen onnodige wetten moet maken”, besluit ze.